De charme van urbane landschappen – Belvédère

Geplaatst op Geupdate op

Isabella Werkhoven

In het groen van Oranjewoud aan de rand van Heerenveen ligt museum Belvédère verscholen. Een langgerekte glazen doos uitgestrekt over het water en grenzend aan parkachtige lanen en groene weides. Belvédère is de thuisbasis voor Friese en Noordnederlandse moderne kunst. Een vaste plek in de collectie is gereserveerd voor de schilder Jan Mankes (1889-1920). Hij heeft begin vorige eeuw een aantal jaren om de hoek gewoond van het museum. Mankes is slechts 31 jaar geworden en overleed aan tuberculose. Toch had hij al een heel oeuvre op zijn naam staan dat uitblonk in dierenportretten en het landschap. Niet zomaar dieren maar Mankes vereenzelvigde zich met het dier, kroop onder de huid om de ziel van het dier bloot te leggen. Hij wilde één worden met zijn onderwerp. Dat zie je in zijn Raaf, zijn uit het nest gevallen vogeltje en jonge geit. Overigens schilderde hij met evenveel plezier en gemak een oude geit. Mankes wordt in de kunst gezien als vertegenwoordiger van het symbolisme en magisch-realisme.

Isabella Werkhoven

Van geheel andere orde maar minstens zo interessant is het werk van kunstenaar Isabella Werkhoven (1969). Met haar Urban Landscapes betovert zij de kijker. Werkhoven is gefascineerd door het landschap aan de rafelranden van de stad, bij een sportschool of oude fabriek. Ze schildert deze landschappen bij voorkeur in het late middaglicht. Een beetje mystiek. Belvédère toont nu een kleine prelude van haar werk maar pakt in het nieuwe jaar groots uit. In het voorjaar van 2022 komt de kunstenaar terug met landschappen op groot formaat.

Tony Cragg

Verder zijn overal de beelden van Tony Cragg (1949) te bewonderen. De grootste beelden staan buiten en de kleinere staan in het restaurant en in de zijflank van het museum. Verder toont het museum de eerste solo-expositie van Hanny Korevaar (1893-1983). Wat een mooi eerbetoon voor deze vrouw die jarenlang in de schaduw heeft gestaan van haar man en schilder Armand Bouten. Haar krachtige werk is expressionistisch en soms wat surrealistisch van aard met picasso-achtige trekjes. Van een heel andere aard is het werk van Drewes de Wit (1944). Met een minimum aan kleur schildert hij met lakverf en olieverf sobere, interessante abstracte beelden. Organische vormen met een grafische uitstraling. Bijzonder is ook het fotografische werk van Mischa Keijser (1974) die graag de vinger legt op ongemakkelijke situaties. In de museumzaal is een serie nachtfoto’s te zien met een intense belichting waarbij een oplichtend tafereel tegen een pikzwarte achtergrond in de kijker staat.

Hanny Korevaar

Tenslotte de waddenlandschappen van waddenschilder Geurt Busser (1947). Met aquarel op papier neemt hij je mee in pasteltinten naar het uitgestrekte waddengebied, met haar bijzondere lichtval, rijke wolkenluchten en stromingen in het water. Tussen vier muren komt de Boschplaat tot leven.
In museum Belvédère is genoeg te zien voor iedereen. Deze kunstenaars zijn er t/m 26 september. Daarna opent er weer een nieuwe tentoonstelling met het werk van Isabella Werkhoven in de hoofdrol in het vroege voorjaar van 2022.

Belvédère, Oranje Nassaulaan 12, 8448 MT Heerenveen-Oranjewoud. Het museum is dinsdag 28 september gesloten.

Kleurrijke kunst in hartje Utrecht

Geplaatst op

Impressie Morren Galleries

Aan de Oude Gracht in Utrecht geeft Morren Galleries een podium aan moderne kunst. Schilderijen, fotografie en sculpturen wisselen elkaar af. Het pasteuze werk van Toon Laurense was de hele zomer te zien en is in stock. Zijn vergrijsde schilderijen wanen je op de maan of in een desolaat landschap. Dichterbij gekomen verdwaal je in de verfspetters, de geplamuurde lagen en dikke verfklodders. Dit soort werk vind ik altijd een feest om naar te kijken. Het is interessant, er gebeurt van alles en toch is het minimalistisch en sober van aard.

Toon Laurense

Een meer figuratieve schilder die vaak te gast is bij Morren Galleries is Gertjan Scholte-Albers. Zijn figuratieve berkenbossen schildert hij en plein air. Eventueel gewapend met een waterdicht grondzeil trotseert hij de elementen. Weer of geen weer, zijn ezel zal rechtop staan. Met zijn fietskar trekt hij dagelijks de Drentse bossen in en schildert zijn natuurimpressies met vette olieverf. Ook weer een feest om naar te kijken, vooral van dichtbij.

Gertjan Scholte-Albers

Van een geheel andere orde zijn de sculpturen van Eric Boyer. In zijn figuur Fling toont hij fragiele mensenfiguren die in al hun transparantie hun schaduwen op de muur werpen. Hij maakt zijn verfijnde werk van zeefgaas. De galerie toont verder nog verfijnde schilderkunst van Marjolein van Haasteren. Grote schilderijen van organische landschappen waarin je kunt verdwalen en je kunt verstoppen. Ze ademen een magische, surrealistische sfeer. De kleurrijke schilderijen van de Utrechtse kunstenaar Theo Mackaay zijn ook in de galerie te bewonderen. Laat je verder verrassen door de luchtige, opwaaiende zomerjurken en tafelkleden van de Chinese kunstenaar Juane Xue. Fris werk dat een heerlijk zomers gevoel teweegbrengt. Zo heeft de galerie voor elke kunstliefhebber wel iets te kiezen. Morren Galleries zit aan de Oude Gracht 340 en is geopend van vrijdag t/m zondag.

Eric Boyer

Naast Morren Galleries kun je in Utrecht ook op deze plekken terecht voor kunst, Centraal Museum (Utrechts verleden), Kuub (diverse kunstenaars), Galerie Rob RademakerGalerie Sanaa (niet-westerse kunst) Kunstliefde (Zomercollectie) en loop eens binnen bij galerie Niek Waterbolk in de Schoutenstraat. Elke week zie je hier wisselende (groeps)exposities met werk van jonge of oudere kunstenaars.

Marjolein van Haasteren

ZomerExpo Draai

Geplaatst op

Sille Gallery in Oudewater pakt elke zomer uit met een thema-tentoonstelling met werk van verschillende kunstenaars. Na het thema Tour de France, Rode peper, Delfts blauw, Ritme en Spiegel is dit jaar gekozen voor ‘Draai’. Kunstenaars tonen werk met cirkels, draaibewegingen en ronde vormen of spiraalbewegingen. Op doek, in fotografie, sculptuur en installatie is het verrassend hoe veelzijdig het thema vorm krijgt. Kragen, dansbewegingen, draaimolens, opwindpoppetjes, borsten, bubbels en bellen. Er is veel te kijken.

Fons Uytdehaag lijkt in zijn glassculpturen bellen te blazen. Fascinerende transparante objecten van een grote schoonheid. Dat geldt ook voor de fotografie van Jenny Boot. Je zou het gelikt kunnen noemen maar haar figuratieve fotografie draagt tegelijkertijd een grote schoonheid uit met een geweldige beheersing van vorm, compositie van haar model en techniek. Jan Verschueren ontroert met zijn cirkelvormige installaties van oud roest en schroot. Liefdevol vorm gegeven. Daarnaast is er ruimte voor de meer traditionele schilderijen met portretten van Marly Freij en Coby Schot en de pregnante Afrikaanse vrouwenkoppen van Lilian Wessels. De koppen zijn versierd met touw, flessendoppen en van alles en nog wat. Een feest om naar te kijken.

Ook de humor ontbreekt niet. Henrique van Putten maakt beelden van oude en nieuwe objecten. Een witte porseleinen kat, zo uit de snuisterijenwinkel geplukt, krijgt een tweede leven met een zachte zelfgefabriceerde knuffel er omheen gedrapeerd. Het beeld wiebelt op een oud krukje. Het heeft een soort aandoenlijke onbenulligheid waardoor het raakt. Het zachte materiaal dat het harde steen omarmt heeft iets ontroerends en ontlokt de kijker een glimlach. Ook haar titels zijn veelzeggend. Saskia Hoeboer gaat nog een stapje verder met gedraaide drollen, neuzen met knijpers erop, likkende tongen en opwindhoofdjes. Grappig en origineel.

De tentoonstelling Draai is nog te zien t/m eind augustus bij Sille Gallery in Oudeater. Let goed op de openingstijden. Oudewater is trouwens een leuk plaatsje om even te pauzeren voor cappuccino of lunch. Ik zat gezellig aan een grachtje bij Hex restaurant. Veel plezier!

KuuB presenteert Lou Vos

Geplaatst op Geupdate op

Eindelijk! De galeries en musea zijn weer open! Ik liep in Utrecht binnen bij KuuB. Bijna alle kunst krijgt een boost in de prachtige gewelven van deze witte, sfeervolle tentoonstellingsruimte. Deze keer is er de tentoonstelling Fragments of a landscape van de Utrechtse schilder Lou Vos. Lou maakt abstract werk gebaseerd op het landschap. Ze reist graag en komt graag in de natuur. Daar wordt ze altijd naar de details getrokken zoals ze vertelt in het filmpje dat draait in de galerie. Ze raakt gefascineerd door een mooie bladnerf, een boomwortel of schors. In haar werk heeft ze het concrete landschappelijke element van een horizon los gelaten. Eigenlijk nog niet helemaal want haar doeken worden vaak verdeeld in twee helften door een verticale lijn. In de verf laat ze de kracht en het robuuste van de natuur zien en anderzijds de kwetsbaarheid. Deze meer fragiele kant van de natuur toont zich in krassen en inkervingen in de verf. Zo loont het de moeite haar doeken van dichtbij te bekijken.

Haar kleuren zijn vergrijsde tinten met zwart als accentkleur en soms felle tinten zoals groen, geel en oranje. Meestal geschilderd in de onderlagen en subtiel doorschijnend in de bovenlaag. Maar Lou schrikt ook niet terug voor knalgeel of feloranje en ook die verrassingen kom je tegen in de natuur en het landschap. Meestal pakt de kunstenaar groots uit op doeken van een zekere afmeting. Sinds kort schildert ze ook landschapsfragmenten op doekjes van 30 x 30. Deze zijn in blokken van 70 stuks op de vloer geschikt op een podium. Het zijn autonome werken maar verwijzen ook naar de grote doeken aan de muur. Zo gaat het werk onderling een dialoog aan. Ook de tuin met openstaande deuren in de zomer werkt mee waardoor de natuur en het groen naar binnen komen. Een totaalbeleving en een echte aanrader deze zomertentoonstelling!

Fragments of a landscape van Lou Vos is nog te zien t/m 25 juli van do t/m zon vanaf 13.00-18.00 uur in de ruimte voor kunst en cultuur KuuB, Pieterstraat 3 Utrecht.

Naast KuuB kun je in Utrecht ook op deze plekken terecht voor kunst, Centraal Museum (Voices of Fashion), Morren Galleries, Galerie Rob Rademaker, Galerie Sanaa (niet-westerse kunst) Kunstliefde (jonge kunstfotografen) en loop eens binnen bij galerie Niek Waterbolk in de Schoutenstraat. Elke week zie je hier wisselende (groeps) exposities met werk van jonge of oudere kunstenaars.

Lood kloppen

Geplaatst op Geupdate op

In deze tijden van lockdown is het een ongekende luxe dat ik een atelier heb waar ik kan schilderen. Zo hoef ik niet alle dagen thuis te zitten. Maar toegegeven, eigenlijk heb ik bar weinig geschilderd de laatste maanden. Daar zijn 100 redenen voor en soms is de reden heel banaal; ik heb geen zin. Nog banaler: ik heb geen schilderdoeken meer. Bij een groothandel bestel ik altijd een aantal tegelijk die dan voor de atelierdeuren met een vrachtwagen worden afgeleverd. Omdat het kwaliteitsdoeken zijn in aluminium frame en groot formaat, hangt er een behoorlijk prijskaartje aan. Zo kwam het beter uit de bestelling even uit te stellen. Daardoor liep ik weer eens door mijn oude collectie en schilderde sommige doeken over. Maar dat is moeilijker en minder vervullend als een nieuw doek. Ook werd ik uitgedaagd om op kleine doekjes te gaan schilderen want die had ik nog wel. Zo werkte ik verder aan mijn landschappelijke serie Industrial Classic Landscapes met afbeeldingen van oude meesters op het formaat 30×30. Eind 2020 nam ik afscheid van mijn cursisten, stopte met het geven van schilderlessen en werd het angstvallig stil in de wereld en in mijzelf. Gelukkig braken de feestdagen aan die je vervolgens niet uitbundig mocht vieren. Toch zagen we nog wat familie en vrienden op gepaste afstand. Toen we nog enkele verjaardagen in het gezin hadden en een aanlokkelijke stapel boeken om te lezen, kwam ik steeds minder in het atelier. De belangrijkste reden was: de flow ontbrak. Ik stond aan de vooravond van een nieuwe serie. Dat heeft iets van moed verzamelen.

Inmiddels zijn de grote doeken gearriveerd. Dus die smoes kan ik niet meer gebruiken. Ik moet eraan geloven en stap op de fiets naar mijn atelier. Om te schilderen? Mis.
Eer ik aan het schilderen ben, moeten er eerst vele kopjes koffie met schuimende melk doorheen. Genieten, kijken, schrijven, lezen, lopen, radio luisteren, knippen, bladeren, mijmeren, opruimen, materiaal verzamelen, kratten doorspitten, eten, krant lezen om het moment suprême maar zo lang mogelijk uit te stellen. Als ik zou roken, zou er zo een pakje sigaretten doorheen gaan. 
Dan, eindelijk leg ik de maagdelijk witte doeken op de werktafel. Niet op de ezel maar plat en meestal twee tegelijk. Als compositiekunstenaar en materialenvrouw begin ik met materiaal dat ik eindeloos heen en weer schuif op de doeken. Vaak maak ik wat foto’s om de compositie alvast in het klein te zien op de smartphone. Het schilderen is ondergeschikt en ondersteunt de compositie.
Vandaag werk ik met lood. Uit een ladekast haal ik een oude tas vol loodflappen met een sticker erop. Het vermeldt het jaartal 2016 en de naam van een vriendin. Mijn handige man die huizen schildert en oplapt schenkt mij herhaaldelijk bouwafval en oud verweerd lood. Soms voor mijn verjaardag. Dit robuuste en verweerde lood van een oud jaren dertig huis ga ik gebruiken voor de serie landschappen Industrial Classics. Het lood is verfrommeld en gedeukt. Mooi van zichzelf. Om het ruwe materiaal op doek te kunnen verwerken moet het enigszins plat zijn en daarvoor heb ik een speciale, zachte hamer. Gekregen van manlief evenals de loodknipper die van pas komt in het ontwerpproces want soms moet het lood een kopje kleiner.

Om een lang verhaal kort te maken. Ik ga naar mijn atelier maar schilder niet. Vandaag heb ik lood geklopt en op maat geknipt voor twee nieuwe doeken. Organisch materiaal, roest en afbeeldingen van oude meesters  erbij gezocht. Zo liggen de doeken op tafel te wachten voor de volgende stap. Dat is plakken en daarna drogen. Dan, heel voorzichtig komt de schilderfase. Zo ontstaat als vanzelf de flow, als je mazzel hebt. Afgewisseld met de worsteling. Ook die hoort er bij. Kunst kijken? Dit is de serie Industrial Classic Landscapes work in progress.

Actuele kunst in de oude Bieb

Geplaatst op

Aan de oude gracht in Utrecht stond het historische pand van de bibliotheek leeg. Deze verhuisde naar het iconische pand van het oude postkantoor aan het Neude. Zeventig kunstenaars laten nu in de oude bieb hun werk zien in een uitgebreide tentoonstelling verdeeld over zes verdiepingen. Elke verdieping heeft een eigen thema. In de donkere kelder huizen de kritische geesten. Marie-Line Kercret toont haar conceptuele installatie met wit geschilderde en gepleisterde ratten. Alsof ze in een sauna zitten op gouden stoeltjes gehuld in witte badhanddoeken rond een voetenbad. Een snoezig tafereel lijkt het. Maar dit verbeelden de duizenden proefdieren die gebruikt worden voor onze cosmetica. Zelfs als er ‘dierproefvrij’ op staat, kunnen er dierproeven buiten de EU zijn gedaan waardoor de wet omzeild wordt. Haar installatie baadt in het licht in een werfkelder aan het water. De rest van het werk op deze verdieping is tamelijk donker en door allerlei trappetjes soms moeilijk toegankelijk. Ook interessant is de video-installatie ‘The Radium portrait’ van Joyce Overheul. We zien vrouwen uit de jaren twintig die in radiumfabrieken werken om wijzers van klokken en horloges te beschilderen met lichtgevende, radioactieve verf. Een zeer giftig goedje waar de vrouwen later ziek van werden. Een onthutsend portret.

De eerste verdieping is ingericht met het werk van de materiaalverleiders. Een feest om naar te kijken zoals de portretten van RaQuel van Haver op jute met pasteuze pasta en verf waardoor gegroefde gezichten met volle monden ontstaan. Amarentske Koopman schildert de muur met lijnen en vlakken om voor de muur loshangende rechthoeken van stof te hangen en ook een rood vlakje met een setje potloden. Heel komisch. Een mooi beeld waarbij vaste verf en losse stof in elkaar overgaan. Een en al vrolijkheid bij de kleurrijke installatie er tegenover vol huisjes, kralen, diertjes, speelgoed en krulspelden. Vergeet ook niet het zelfgebouwde object van oude boekenkasten van Jonathan Straatman te betreden. Vanuit een diep verlangen zoekt de kunstenaar naar een plek van stilte en reflectie. Je moet niet te dik of te lang zijn en goed kunnen bukken. Een kruip-door-sluip-door met spiegels en een bijzondere apotheose in het hart van de installatie. Daarna kun je even bijkomen op de volgende verdieping met het werk van Stillen en Tragen zoals het strakke werk van schilder Bas Lobik die jaren geleden zijn atelier had in hetzelfde pand. Zo heb ik van dichtbij zijn werk zien ontstaan. Een fascinerend proces van over elkaar geschilderde vlakken waarbij een lijntje blijft uitgespaard. Zo lijken het lijnenschilderijen. Elk werk krijgt zijn laatste kwaststreek in het midden met kwast nr. 24 die het schilderij tot een einde brengt. Bas twijfelt nooit wanneer een schilderij af is.

Bovenin het pand zitten de Transformers, de Onderzoekers en Uitvinders. Daartussen nog de Dromers. Kortom voor ieder type is er kunst om van te genieten, je te verbazen of bij weg te dromen. Het is veel. Vooral de films vergen wat tijd en ik heb ze niet allemaal kunnen zien. Beneden bij binnenkomst staan televisies opgesteld met portretten van de kunstenaars. Helaas zonder koptelefoon zodat het een kakafonie aan geluid is. Bij voldoende concentratie kun je wat flarden opvangen van de gesprekken met de kunstenaar. De beelden zijn goed te volgen. De tentoonstelling Actuele kunst in de oude bieb is de moeite waard om te bezoeken, afwisselend en boeiend. Dit project van Utrecht Downunder is geopend tot 21 december van donderdag t/m zondag. De locatie is natuurlijk een dikke kers op de taart. Een prachtig pand met glas in lood om doorheen te dwalen met een lichtkoepel en robuuste trappen. Tickets zijn online te reserveren met een tijdslot. Eenmaal binnen, mag je zolang blijven als je wilt. Mondkapje verplicht.

Inktspotprijs 2019

Geplaatst op

Tijdens het fietsen van de Zuiderzeeroute kwamen we deze expositie tegen in Hoorn. De tekenkunst in politieke spotprenten is van hoog niveau en gerelateerd aan de actualiteit. Maar het tovert ook een glimlach op je gezicht of afschuw en alles er tussenin. Als je alle 100 tekeningen op een rij ziet, ontrolt het politieke parlementaire jaar zich weer voor je ogen. ‘Oh ja, dat was toen.’ In een prachtig historisch pand in het centrum van Hoorn biedt Expoost ruimte aan deze tentoonstelling waarvan Gorilla de winnaar is met een tekening over Trump waarvan de letters van zijn naam vette tralies vormen.

Trump komt in meerdere gedaanten voorbij. Zijn historische uitspraak ‘Grab them by the pussy’ wordt helder in beeld gebracht met zijn Koreaanse kompaan aan zijn ballen geklikt. Baudet was vaak in het nieuws met zijn boreale gedachtegoed en ook dat komt terug in de Inktspotprenten. Zijn credo om de vrouw terug naar het aanrecht te verbannen is treffend in beeld gebracht. Mark Rutte is doelwit van een aantal spotprenten, als zegenende jongen in een wei vol koeien met CO2-uitstoot zoals de verkiezingsposter van de PSP destijds met een naakte vrouw in een weiland. Of de spotprent vrij naar Botticelli op een grote Shell-schelp. Corona was er nog niet en Rutte was in 2019 nog de lachende jongen nextdoor. Het virus van 2020 heeft hem wellicht serieuzer gemaakt. Het misbruik in de katholieke kerk ontbreekt ook niet. Heel knap om een zwaar onderwerp op zo’n manier te tekenen dat er een lach opborrelt.

Woon je in Noord Holland of ben je toevallig op vakantie in die regio? Hoorn is een ontzettend gezellig stadje en bezoek dan ook de nostalgische tentoonstelling in het Museum van de 20e eeuw met veel aandacht voor de jaren ’50, ’60 en ’70. De expositie INKTSPOT! is nog t/m 19 juli te zien in Expoost, Roode steen 15, Hoorn. De toegang is gratis. Achterin de tuin is nog een mooie beeldententoonstelling te zien.

De Inktspotprijs voor de beste politieke tekening van het parlementaire jaar 2020 wordt 22 september voor de 28e keer uitgereikt in Nieuwspoort Den Haag. Omdat stichting Pers & Prent dit jaar 40 jaar bestaat komt er een bijzondere jubileumcatalogus uit waarin alle prenten staan afgebeeld. Een mooi collector’s item voor de liefhebber van politieke satire.

Lente in licht gevangen

Geplaatst op

De wereld komt langzaam weer op gang na een periode van vertraging. De seizoenen trekken zich daar weinig van aan en zo barst de lente los met zoet ruikende bloesems en ontluikende bloemen in een uitbundige kleurexplosie. Iets daarvan proef je in de tentoonstelling ‘Als de lente doorbreekt’ in de Utrechtse tentoonstellingsruimte Kuub. Hier zijn twee kunstenaars bij elkaar gebracht die totaal verschillend werk maken maar in kleurenpalet bijzonder goed bij elkaar passen en elkaars werk versterken. Een palet waar ikzelf nogal gecharmeerd van ben; de zachte tinten, gemengd met veel wit naast de aardetinten met soms een fel accent.

Maartje Frenken schildert transparante lagen verf in de achtergrond waarop zij met kloddertjes verf natuur laat verschijnen. Soms enkele takken of heel suggestief geschikt in een vaas, soms abstract met bolletjes en dotjes verf waarin je met niet al teveel verbeelding bloemen vermoed. In haar werk met pastelkleurige tinten ruik je de ontspringende lente. Ze wisselt deze lichte doeken af met voorstellingen in donkere herfstkleuren. Maar ook daar breekt steeds weer het licht door. Ze heeft een mooie techniek van verfgebruik met lichte toetsen, vlekken en druipers die een bepaalde abstractie hebben maar waarin je toch onmiskenbaar een begonia ziet. Ik word erg blij van dit werk.

Waar Maartje heel transparant werkt, schildert Toon Laurense met pasteuze olieverf. In dikke lagen bewerkt hij de verf met paletmes op het schilderslinnen. In eerder werk van hem zijn strakke landschappen te zien met pasteuze verfvlakken. Wat hij in Kuub toont is frivoler van aard. Lieflijk door de pastelkleurige tinten maar zeer robuust in de uitwerking. Wat een feest om naar te kijken. Zeker van dichtbij. In elk schilderij zitten wel honderd abstracte kleine schilderijtjes verwerkt. Heel boeiend om te zien. Je zou enige gelijkenis met het werk van Jackson Pollock kunnen zien maar dat is schijn. Waar Pollock de verf spontaan op het doek gooit of spuit en daarin de verf het werk laat doen, neemt Laurense meer de controle. Hij ontwerpt en schept de kleurvlakken een voor een. Elk kloddertje oranje is bedacht en bewust neergezet. Het is afgewogen werk met een grote uitstraling. Rustig van een afstand en zeer boeiend in de details. Ik houd ervan.

Kuub is sinds kort weer geopend en zonder afspraak te bezoeken. Er is voldoende ruimte om te bewegen en heel druk is het nooit. ‘Als de lente doorbreekt’ is nog te zien t/m 7 juni en open van donderdag t/m zondag van 13.00-18.00 uur, Pieterstraat 3 Utrecht.

Utrecht Overvecht in kleurvlakken

Geplaatst op Geupdate op

Tentoonstelling in het Herman van Veen Arts Center

Toen de flats in Utrecht Overvecht werden afgebroken jaren geleden, stond beeldend kunstenaar Astrid Rubie aan de zijlijn. Ze keek door het bouwskelet heen en zag de felle kleuren van de binnenwanden. De bomen in het park stonden er voor als stille getuigen. Met dit beeld is zij als schilder aan de slag gegaan en zo ontstond de serie ‘Overvecht’.
De kleuren van de binnenmuren die tevoorschijn kwamen in het afbraakproces symboliseren eveneens de veelkeurigheid van Overvecht, een multiculturele wijk in Utrecht noord.
De heldere kleuren heeft zij kubistisch in beeld gebracht met daarvoor de suggestie van bomen. Deze bomen zijn niet geschilderd maar vormen de drager zelf. Ze werkt namelijk op houttriplex en kiest haar materiaal in de timmerwerkplaats zorgvuldig uit. Knoesten en lijnen die in het plaatmateriaal zitten, krijgen in haar schilderkunst de suggestie van bomen. De organische vormen in het hout en de grillige lijnen van de stam contrasteren met de rechthoekige verfvlakken.

Een blik op het oneindige


De mooiste exemplaren vind ik die met warmgeel in de bovenhoek waardoor de suggestie van zonlicht wordt gewekt. De witte vlakken die zij soms aanbrengt geven een doorkijkje naar, ja naar wat? De leegte? Het eeuwige? Het tijdloze? Rubie maakt helder werk waar je niet in kunt verdwalen door de strakke lijnen maar die toch de verbeelding aan het werk zetten.
De kunstenaar geeft rondleidingen op verzoek op Landgoed de Paltz waar zich een prachtige vallei bevindt. Dit betreft een oude zandafgraving. Het zand is in de jaren zestig gebruikt om de wijk Overvecht te bouwen. Nu groeien er bijzondere orchideeën.
De tentoonstelling ‘Overvecht’ is te zien t/m 29 maart in het Herman van Veen Arts Center in Soest. Rubie is gastkunstenaar in Landgoed de Paltz 1 waar ook het werk van Herman van Veen te zien is.

Hout met knoesten als drager en de suggestie van bomen

Bij ons in de Biblebelt gesmoorde creativiteit

Geplaatst op Geupdate op

Ze hadden niet gedacht bij het Catherijneconvent in Utrecht, dat de tentoonstelling ‘Bij ons in de Biblebelt’ zoveel bezoekers zou trekken. Het aantal schuift rap naar de 50.000 en breekt alle records. Ze krabben nu achter hun oren en hebben spijt dat ze de bevindelijke richting niet wat meer ruimte hebben gegeven in tijd en plaats. Het prikkelt mij als ex-vrijgemaakte tot een bezoek aan deze tentoonstelling. Terug naar het hol van de leeuw en het lam.

Behalve dat het belachelijk druk is in alle zaaltjes en je nauwelijks de filmpjes kan volgen, moet ik erg zuchten. Zwaarte daalt neer uit de hemel. Het ‘bij ons’ uit de titel is wel heel letterlijk in deze context; ik zie alleen maar nette mensen, bevindelijk, gereformeerd of gewoon ANWB-stijl. Maar uniform in hun uitstraling, zondagse mensen met het gelijk aan hun kant. De tentoonstelling weerspiegelt deze Waarheid op alle fronten. Bordjes met ‘Ik ben de goede Herder’ gevolgd door opengeslagen statenbijbels, de Nashville-verklaring ligt op een formicatafel ter inzage en grote schermen met een blijmoedige SGP-voorman Kees van der Staaij; in blauw pak natuurlijk. Het eigen geluid krijgt ruim baan in deze rechtschapen bubble. Nergens een dissonant.

De oudste en liefste vrouw van de tentoonstelling
in zondagse kleren met tas en handschoenen

Dan moet de zaal met kleine videoschermen nog komen. Hier zie ik tussen de drommen bezoekers door, interviews met mensen van binnen de gemeenschap, netjes gekleed, pratend op een 3-zits-bank. Een goed geschoren jongeman vertelt dat hij op zondag geen korte broek aan mag, ook niet als het boven de 25 graden is. ‘Onze kinderen spelen in de achtertuin en gaan niet het erf af.’ Een vrouw met lange losse haren vertelt dat er op zondag niet gereisd wordt. In de vakantie op een buitenlandse bestemming gaan ze om 23.58 in de volgepakte auto zitten om exact op maandagmorgen om 00.00 uur te vertrekken naar huis. Zo wil god dat. Computers en iPhones zijn inmiddels wel binnengedrongen in de bevindelijke gemeenschap maar worden nog steeds aan banden gelegd ten faveure van het samen doen van spelletjes. De gezinscultuur wordt op alle fronten beschermd. Er is een christelijk internet, zonder porno denk ik, want sex, Eva en het lijf zijn van de duivel. Het bewustzijn van de brede en de smalle weg wordt er bij de jeugd goed ingewreven. ‘We zijn wel in de wereld maar niet van de wereld’ herinner ik me nog uit mijn eigen jeugd. Een gevleugelde uitspraak van de dominee tijdens de wekelijkse catechisatie.

Verderop zie ik onthullende foto’s van twaalf meisjes die allemaal gekleed zijn in dezelfde dracht; rokje, bloesje, wollen trui. Alleen de kleur verschilt hier en daar. Ontdaan van elke creativiteit en individualiteit, geperst in de mal maakt het me verdrietig. Ik ken dit uit mijn eigen middelbare schooltijd. Ik zat op een vrijgemaakte scholengemeenschap in Rotterdam, niet direct biblebelt, maar ook daar mocht je als meisje niet alles dragen; geen hotpants, naveltruitje of minirok. Er mocht overigens ook niet gedanst worden.

De mal

Mijn hobby was kleding ontwerpen en zelf naaien. Daarmee trad ik in de voetsporen van mijn moeder want ook zij zat vaak achter de naaimachine. Samen gingen we regelmatig naar de markt op de Meent om stof te kopen. Altijd in de uitverkoop. Mijn moeder zocht naar afgeprijsde coupons en had een antenne voor goede kwaliteit. Ze kende ook alle stoffen bij naam: keperkatoen, ribfluweel, damast, ruwe zijde, kasjmier, triviera, linnen of een simpel katoentje. Ze wist dat een jurk die schuin van draad geknipt was, heel mooi viel om het lichaam. Als je bij haar kwam, dan voelde ze altijd even met haar vingers aan de stof van je jurk of wollen vest en keek daarbij kritisch naar het materiaal door haar leesglaasjes. Of ze ging een stapje verder en inspecteerde het waslabel aan de binnenkant van je outfit voor exacte informatie over materialenmix. Acryl en polyester waren inferieur. Niet iedereen vond dit een leuke gewoonte. Nu doe ik het zelf.

In een creatieve bui, het was rond 1976, stond ik met twee versleten spijkerbroeken in mijn handen. Van de ene kon ik eigenlijk geen afstand doen, het was een echte Wrangler. Ik knipte de broek open aan de binnenzijde van de pijpen en knipte het kruis weg. In de driehoek die zo ontstond, stikte ik met de naaimachine de pijpen van de andere broek. Zowel voor als achter. Mijn nieuwe, zelf ontworpen maxirok van spijkerstof was een feit. De kont van de broek zat er nog lekker in. Yes! Project geslaagd!

Mijn moeder had een hekel aan die rok. Ze verstopte hem wel eens in de werkkast tot mijn grote ergernis. Toen had er natuurlijk een alarmbel moeten gaan rinkelen, maar nee, ik was verliefd op die rok en ging er mee naar school. Het was trouwens best moeilijk fietsen in zo’n strak ding. Aangekomen op de Meindert Hobbemalaan liep ik de school in waar de tweekoppige schoolleiding, Roth en Meier mij al stonden op te wachten in de gang. Ik was wat aan de late kant en liep goed in het vizier voor de heren. De kleinste herr Roth keek naar mijn nieuwe outfit en vroeg schamper:  ‘Wat is dat?’ – ‘Dat is een rok meneer, die heb ik zelf gemaakt.’ – ‘Je mag nu doorlopen maar ik wil je er nooit meer in zien.’ – ‘Waarom niet? Je ziet toch niks? Hij is maxi tot op m’n enkels!’-  ‘Als jij die rok morgen weer aan hebt, kun je linea recta naar huis vertrekken.’ – ‘Nou zeg, als het nou een hotpants was….’ sputterde ik nog een beetje tegen. ‘Naar je klas!’ En zo droop ik af. Zestien jaar. De rok heb ik thuis nog wel tegen de zin van mijn moeder gedragen maar naar school durfde ik niet meer.

Outfit door de week en zondagse kleren

Alsof God kledingvoorschriften geeft. De tentoonstelling geeft mij een enorm gevoel van beklemming. Het is tijd. Ik wil eruit en worstel me naar de uitgang. Frisse lucht en boven mij een strakblauwe hemel.
Nee, ik zou je deze Biblebelt-waanzin niet aanraden hoewel de koffie met amandelcake heerlijk is. ‘Bij ons in de Biblebelt‘ is nog te zien t/m 22 september, Museum Catherijneconvent, Lange Nieuwstraat 38, Utrecht.