Maand: augustus 2019

De stad als jachtterrein

Geplaatst op

Als je vijf seconden kijkt naar een schilderij, zul je weinig opmerken. Kijk je langer, dan ga je op ontdekkingsreis. Je ziet plotseling de vogelpoot van een buizerd, lood van een kerkdak, gebroken glas van een bushokje dat vandalen buit hebben gemaakt of een vrouwelijk geslacht dat een lijmklodder uit de bouw blijkt te zijn.

De kunst van beeldend kunstenaar Els Vegter vindt zijn oorsprong in de toevallige vondst. De Utrechtse Kunstenaar laat zich inspireren door objets trouvée en heeft bovendien een fascinatie voor de huid der dingen. In de tentoonstelling ‘De stad als jachtterrein’ komen vondst, kunstwerk en verhaal samen. In de catalogus wordt van elke vondst de vind-locatie en het jaartal vermeld en het verhaal waarom de kunstenaar juist door dit object geboeid is.
De stad Utrecht, maar ook de regio doet mee, Bilthoven, Maartensdijk en nog iets breder: Rotterdam, Lanzarote, Turkije en o.a. Sydney.

De kunstenaar reist graag, heeft oog voor detail en vindt op straat van alles. Daarnaast krijgt ze vondsten aangereikt van mensen in haar omgeving die haar manier van werken kennen.
In haar atelier ontstaat een compositie waarin verf en vondst samenvallen. De kunstenaar werkt met olieverf op linnen doek. Je bent van harte uitgenodigd voor deze solo-tentoonstelling in de binnenstad van Utrecht.
Galerie Niek Waterbolk, Schoutenstraat 10, Utrecht. Data: 3 t/m 8 september 2019. Openingstijden: 13.00 – 17.30 uur. Zondag 8 september finissage met 16.00 uur borrel. www.elsvegter.nl

Offer – detail Turkse geitenhoorn

Meesterlijke vrouwen

Geplaatst op

Het is nog maar 100 jaar geleden dat het vrouwenkiesrecht is ingevoerd. Toen mijn moeder werd geboren in 1917 konden vrouwen dus niet stemmen of zelfstandig beslissingen nemen. Pas in 1919 werd dit recht van kracht. Het Stedelijk museum in Schiedam grijpt dit jaartal aan om 100 jaar terug te kijken op vrouwen in de kunst. Vaak zijn het vergeten kunstenaars die in de schaduw van mannen werkten of stopten met hun kunst als er kinderen kwamen. De bekendste is wel Charley Toorop, dochter van een eveneens bekende schilder. Veel minder bekend zijn Lou Loeber of Jacoba van Heemskerck, die prachtige glas in lood ramen maakt en mozaïekschilderijen. Van haar hangt een groot citaat aan de museummuur dat me ontroert: ‘Kunst is mijn leven. Het is zo heerlijk hetgeen men in het hoofd heeft, naar buiten te brengen […] Ik kan er niets aan doen. Ik moet steeds werken.’

In deze tentoonstelling leren we het werk van de pioniers kennen en verwant werk van hedendaagse kunstenaars. Zo is mijn favoriete kunstenaar Maartje Korstanje met haar organische werken gekoppeld aan het vroege werk van Lotti van der Gaag. Beide vrouwen laten zich in hun robuuste werk leiden door intuïtie en verbeelding. Joyce Overheul deed onderzoek in Noord Korea wat leidde tot een politiek werk met een dikke grote vuist die de Amerikaanse vlag in stukken verplettert. Het wat agressieve werk is gemaakt van dunne organza dat zachtjes wappert in de zaal waarmee ze een extra laag aan haar werk toevoegt. Zij treedt daarbij in de voetsporen van het politieke werk van Fré Cohen die politieke illustraties maakte in de jaren dertig.

Ook een rauw portret van Raquel van Haver is te zien. Zij kreeg vorig jaar de Koninklijke prijs voor haar robuuste en gelaagde werk van teer, autobanden, karton, plastic, sigaretten, kralen en gips. Een feest om naar te kijken. Haar reiservaringen verwerkt ze in haar schilderijen. Van Haver kreeg daarna een solo in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Haar werk heeft connecties met de portretten van Nola Hatterman. Beide kunstenaars portretteren graag mensen uit hun directe omgeving. Vaak gekleurde mensen waarover vragen worden gesteld terwijl er bij blanke portretten nooit gevraagd wordt; waarom zijn jouw modellen allemaal wit? Het is inspirerend om zoveel meesterlijke vrouwen in de kunst bij elkaar te zien in een kleurrijke tentoonstelling. Je krijgt oog voor de onderlinge verbondenheid en inspiratie. Ik kon het niet laten om na afloop in de museumwinkel een T-shirt te kopen met de opdruk: Ik ben een Meesterlijke vrouw.

De tentoonstelling Meesterlijke vrouwen is nog t/m 8 september te zien in het Stedelijk museum Schiedam

Rothko en ik

Geplaatst op

Vijf minuten alleen met Rothko. Gister kreeg ik de kans in het Stedelijk museum Schiedam. Je loopt eerst naar de suppoost om een nummertje te trekken want je bent niet de enige. 
Na een kopje thee en een rondje Cobra, ben ik aan de beurt en de suppoost in een deftig zwart pak opent de deur van de donkere ruimte. 
Mijn ogen moeten even wennen aan de schemering maar de aandacht gaat gelijk naar het uitgelichte doek aan de muur. Dit is Rothko…
De koptelefoon ligt al klaar om alle geluiden buiten te sluiten.
Allereerst komt dat oranje in de onderpartij op me af. Ik moet kijken. De balk lijkt te gaan zweven en los te komen van de ondergrond. Zo heloranje en intens van kleur. Ik ontdek rafelranden en spannende details aan de randen. Er blijken hele schaduwpartijen achter het oranje verscholen. 
Na een tijdje maken mijn ogen zich los van het dominante oranje en verdwijnen in het rustgevende grijsgroen. Hierin kun je oplossen als in een donker bos. Het trekt je naar binnen, veilig, omhullend en rustgevend. Ook hier ontstaan kleuraccenten binnen de verf en aan de randen. Ik zie zelfs turquoise.
De paarsgrijze kleur omvat de twee kleurvlakken en houdt alles in balans en misschien ook op z’n plaats. De combinatie van kleuren vind ik ook gewoon mooi en verrassend.
Graag kom ik dichterbij en sta op om naar het doek toe te lopen. Dat contrast van de onderpartij die losweekt en op je af komt en de bovenpartij die je naar binnen trekt, wil ik ook graag van dichtbij ervaren. 
Net als ik sta en het doek wil inademen, gaat de deur open. Je wordt de hele tijd met een camera in de gaten gehouden. 
Oh jee, mag ik niet staan?
Nee! De tijd is gewoon al voorbij.
Ongelofelijk, ik kwam er net een beetje in maar de volgende kijkers staan alweer klaar. 
Het was bijzonder om je zo intiem te verbinden met de energie van Rothko.
Een goed idee van een museum om een ruimte te reserveren voor een persoonlijke kijkervaring. Door de stilte en de concentratie beleef je de kunst veel intenser. Is je interesse gewekt? Lees hier een korte biografie over Mark Rothko en over het ontstaan van deze werken die bijna oproepen tot een spirituele ervaring. De ruimte was niet voor niets zo spaarzaam verlicht. Ook dat is Rothko’s wens. Op die manier gaan de kleurvlakken licht geven en spreken.

Ben jij benieuwd wat dit doek met jou doet? ‘Rothko en ik’ is nog te bezoeken t/m 5 januari 2020 in het Stedelijk museum Schiedam. De lopende tentoonstelling kun je dan ook gelijk bezoeken zoals Meesterlijke vrouwen t/m 8 september 2019.

Dromen van bomen

Geplaatst op

Als er meer dan drie van je favoriete kunstenaars meedoen aan een tentoonstelling, wordt deze de moeite waard om te bezoeken. Zo verheugde ik me enorm op de tentoonstelling in het Gorcums Museum ‘Dromen van Bomen’ – Van Ruysdael tot Armando. Meer dan vijftig kunstenaars waaronder Armando, Piet Warffemius, Maria Roosen, Lucebert, Marielle van den Bergh, Anutosh, Leo Gestel en o.a. Joop Moesman tonen in beelden, schilderijen en installaties hun betrokkenheid met boom en bos.

De abstracte droomlandschappen van Anutosh laten een spannende onderwaterwereld zien, een droomwereld waar berkenstammen kris kras doorheen vallen. Zijn perspectief in het schilderen en licht-dondergebruik vind ik heel fascinerend. Zijn natuurgetrouwe weergave van berkenstammen naast de fluoriserende stippen prikkelen de fantasie. In een filmpje op zijn website kun je zien hoe hij zijn doeken laag voor laag opbouwt.

Het videowerk Lilith nodigt uit om even te gaan zitten. Een naakte man en vrouw bevinden zich aan een meer in een bosrijke omgeving, het paradijs. De opnames zijn zeer verstild en vertraagd. Lilith is gebaseerd op een Joodse mythe waarin niet Eva maar Lilith beschouwd wordt als de eerste vrouw in het paradijs. Het verhaal vindt zijn oorsprong in het dubbele scheppingsverhaal in Genesis 1 en 2. In Genesis 1 blijft onvermeld dat de vrouw uit een rib genomen is maar tegelijk geschapen is met Adam, gelijkwaardig dus. Als Lilith inziet dat Adam en zij het nooit eens zullen worden en zij zich niet aan hem wil onderwerpen, ontvlucht ze het paradijs. Sinds jaar en dag is Lilith symbool voor de vrijgevochten vrouw maar in het volksgeloof ook symbool voor verleidster, slang en Satan. De Lilith uit de video is een eigentijdse vertaling met tatoeages en piercings.

Een van de meest kleurrijke schilders van bomen is Gert-Jan Scholte Albers. De pasteuze olieverf spat van het doek en de kunstenaar schuwt niet om complementaire kleuren te gebruiken. Als een boom groen is, maakt hij hem juist rood. Blauwe luchten worden oranje. Deze Groningse kunstenaar trekt er vaak op de brommer met zijn fietskar op uit om buiten in de bossen zijn landschappen te schilderen, eventueel onder een afdekzeil tegen de regen. Dat is zijn werkplek en atelier. Eventuele spetters verwerkt hij net zo makkelijk in zijn compositie op het schilderslinnen als dikke lagen olieverf. Hou je van kleur, dan kun je zijn werk vast waarderen.

De beelden van Maria Roosen zijn ook altijd een feest om naar te kijken. In deze expositie kiest zij voor glas geblazen goudgele elfenbankjes die aan de ruwe boomstam bevestigd zijn. De contrasten in materiaal, textuur en kleuren maken het tot een spannend geheel. Roosen zoekt altijd de uitersten en de tegenstellingen op in haar werk. Zo legde zij ooit twee glasgeblazen volmaakt ronde vrouwenborsten in een wat viezig onopgemaakt bed.

Sjoerd Buisman is een kunstenaar die in Gorinchem geboren is. Voor hem is deze expositie een thuiswedstrijd. Hij onderzoekt in zijn werk de natuurlijke groeiprocessen en maakt die zichtbaar. Hij grijpt in en manipuleert de natuur waarna de natuur zelf een herstelproces inzet. Buisman laat daarmee zien dat de natuur zich altijd volgends bepaalde wetmatigheden manifesteert zoals takken die naar het licht toegroeien. Dromen van bomen is een bezoek zeker waard en nog t/m 15 september te zien in het Gorcums museum.