Maartje Korstanje

Meesterlijke vrouwen

Geplaatst op

Het is nog maar 100 jaar geleden dat het vrouwenkiesrecht is ingevoerd. Toen mijn moeder werd geboren in 1917 konden vrouwen dus niet stemmen of zelfstandig beslissingen nemen. Pas in 1919 werd dit recht van kracht. Het Stedelijk museum in Schiedam grijpt dit jaartal aan om 100 jaar terug te kijken op vrouwen in de kunst. Vaak zijn het vergeten kunstenaars die in de schaduw van mannen werkten of stopten met hun kunst als er kinderen kwamen. De bekendste is wel Charley Toorop, dochter van een eveneens bekende schilder. Veel minder bekend zijn Lou Loeber of Jacoba van Heemskerck, die prachtige glas in lood ramen maakt en mozaïekschilderijen. Van haar hangt een groot citaat aan de museummuur dat me ontroert: ‘Kunst is mijn leven. Het is zo heerlijk hetgeen men in het hoofd heeft, naar buiten te brengen […] Ik kan er niets aan doen. Ik moet steeds werken.’

In deze tentoonstelling leren we het werk van de pioniers kennen en verwant werk van hedendaagse kunstenaars. Zo is mijn favoriete kunstenaar Maartje Korstanje met haar organische werken gekoppeld aan het vroege werk van Lotti van der Gaag. Beide vrouwen laten zich in hun robuuste werk leiden door intuïtie en verbeelding. Joyce Overheul deed onderzoek in Noord Korea wat leidde tot een politiek werk met een dikke grote vuist die de Amerikaanse vlag in stukken verplettert. Het wat agressieve werk is gemaakt van dunne organza dat zachtjes wappert in de zaal waarmee ze een extra laag aan haar werk toevoegt. Zij treedt daarbij in de voetsporen van het politieke werk van Fré Cohen die politieke illustraties maakte in de jaren dertig.

Ook een rauw portret van Raquel van Haver is te zien. Zij kreeg vorig jaar de Koninklijke prijs voor haar robuuste en gelaagde werk van teer, autobanden, karton, plastic, sigaretten, kralen en gips. Een feest om naar te kijken. Haar reiservaringen verwerkt ze in haar schilderijen. Van Haver kreeg daarna een solo in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Haar werk heeft connecties met de portretten van Nola Hatterman. Beide kunstenaars portretteren graag mensen uit hun directe omgeving. Vaak gekleurde mensen waarover vragen worden gesteld terwijl er bij blanke portretten nooit gevraagd wordt; waarom zijn jouw modellen allemaal wit? Het is inspirerend om zoveel meesterlijke vrouwen in de kunst bij elkaar te zien in een kleurrijke tentoonstelling. Je krijgt oog voor de onderlinge verbondenheid en inspiratie. Ik kon het niet laten om na afloop in de museumwinkel een T-shirt te kopen met de opdruk: Ik ben een Meesterlijke vrouw.

De tentoonstelling Meesterlijke vrouwen is nog t/m 8 september te zien in het Stedelijk museum Schiedam

The Prophecy of Bees – Kunstfort Vijfhuizen

Geplaatst op Geupdate op

Als liefhebber van het werk van Maartje Korstanje ben ik naar Fort Vijfhuizen geweest om haar inspirerende organische werk te zien. Samen met andere beeldend kunstenaars reflecteert zij op de relatie tussen mens en dier. Het uitsterven van de bijenpopulatie wordt als metafoor gebruikt voor de kwetsbaarheid van de natuur. Rudolf Steiner voorspelde al in 1923 dat de bijen het moeilijk gaan krijgen als de kunstmatige bijenteelt voortgezet wordt. Bijen staan wellicht ook bloot aan onze elektromagnetische velden (leve de mobiele telefoon!) waardoor hun fijne voelsprieten niet meer goed kunnen focussen en waardoor hun onderlinge communicatie wordt verstoord. Zo zou het kunnen dat ze de juiste bloemen met honing missen en de bestuiving van landbouwgewassen gevaar loopt. Het Kunstfort is een magische plek voor deze thematiek. In de koude, donkere binnengewelven komt de kunst tot leven en er zouden maar zo duizenden bijen kunnen krioelen. Gelukkig krioelen ze alleen op videoschermen. Korstanje opent de tentoonstelling met een aantal grote sculpturen. Vroeger werkte zij alleen met papier en karton maar de laatste jaren experimenteert ze met andere materialen zoals verf, epoxy en kunstleer. Het glimmende leer suggereert iets van kevers en schilden en contrasteert met de ruige, doorleefde huid van de beelden. Haar werk met de huidachtige structuren en organische vormen blijft mooi om te zien. Er zijn verschillende videowerken en filmpjes van bijen. Zo laat Sara Bjarland de doodsstrijd van een bij zien. Waar eerst het lijf van de bij nog draait en kronkelt en de voelsprieten druk op en neergaan, verstilt het beeld meer en meer totdat alleen nog de trilhaartjes bewegen. Uiteindelijk komt alles tot rust. Als uitsmijter is het oude videowerk van Joseph Beuys te zien waarin hij met een dode haas de galerie doorloopt. Zijn gezicht is ingesmeerd met honing en bladgoud. De thematiek is voor mij niet helemaal uit de verf gekomen. Ik moet eerlijk zeggen dat ik in een koud fort ook weinig geduld kan opbrengen voor allerlei videofilmpjes. Toch is de plek een beleving en de moeite waard. Buitenom het fort is een pad aangelegd met oude grafstenen en bijkomen kan in Restaurant ’t Fort waar ze heerlijke hapjes serveren aan het water. Zie hier de foto’s van de tentoonstelling.

The Prophecy of Bees is nog te zien t/m 19 juni in Fort Vijfhuizen.